Hoe hou ik de beesten van mijn kostgrondje?

Hoe hou ik de beesten van mijn kostgrondje?       Zaterdag 6 juli 2013

Ver in het bos, in het primaire regenwoud, is de bodem van een kostgrondje nog vruchtbaar, zeker als je het net gebrand hebt. Maar in het bos zijn de wilde dieren, en die maken dankbaar gebruik van alle lekkere dingen die je in je kostgrondje plant. Onze vrouwelijke boeren hebben erg veel last van, dus hebben ze allerlei manieren verzonnen om  de wilde beesten uit hun veldjes te houden. Hieronder volgen er een paar:

1. Methode geweer: als je een mannenge bent (letterlijk: een ‘man-neger’, maar ze bedoelen er gewoon een vent mee), dan schiet je die beesten gewoon af. Soms komen we in het donker een man tegen met een geweer. Eerst was het even schrikken, toen zagen we al snel dat het meestal Linga uit Jawsa was. Hij droeg het wapen als hij in het donker liep om een hey (haas, Agouti paca) te schieten, zei hij. Maar later zagen we dat hij een buiktasje droeg met allerlei vage envelopjes en fotorolletjes, met daarin kleine korreltjes goud. Dit woog hij in Rode’s winkeltje op een handig digitaal weegschaaltje en zette het direct om in sterke drank. Ook onze vriend Jan ‘Baailanti’ Misidjan heeft een geweer. Sinds we hier verblijven heeft hij al twee powisi’s (boskalkoenen, Crax alector), twee konkoni’s (agouti, Dasyprocta agouti), en een sparimaka (stekelrog) gevangen. Dus als we iets horen knallen in het bos weten we wie het is.

Een luiaard, gevangen als huisdier en vastgebonden met een stekker. Gelukkig was hij de volgende dag weer ontsnapt. Foto: Tessa Vossen

Een luiaard, gevangen als huisdier en vastgebonden met een stekker. Gelukkig was hij de volgende dag weer ontsnapt. Foto: Tessa Vossen

2. Methode laten schrikken: als je echtgenoot geen geweer heeft, of je hebt helemaal geen vent, dan moet je creatief zijn. We noteerden nog een paar manieren om beesten op je veldje te laten schrikken.

2A) Met machete. Verstop je tussen de cassaveplanten met een machete in je hand. Hou je heel stil. ‘Een hert kan alleen opzij kijken’, zegt Densasie, ‘dus zorg dat je recht voor hem zit.’ Als het hert vlak voor je staat, spring je luid schreeuwend en zwaaiend met je machete overeind. Met een beetje mazzel kun je hem zijn hersens inslaan, maar meestal springt hij gelijk weg. Herten zijn vervelende beesten, ze eten al je blauwe en ingi napi bladeren op, zodat er nauwelijks knollen aankomen.

2B) Met plastic. Stokken met wapperende lappen plastic, daar houden beesten niet van.

"Ik heb twee konijntjes gevangen", zei Jan. Het bleken twee agouti's te zijn. Foto: M. Reijers.

“Ik heb twee konijntjes gevangen”, zei Jan. Het bleken twee agouti’s te zijn. Foto: M. Reijers.

2C) Met vuurwerk. De andoki vogeltjes die de rijst komen opeten, komen als je het net hebt gezaaid uit de grond pikken. Dan laten ze zich een tijdje niet zien, totdat de rijst rijp is, dan vliegen ze in grote getale weer terug om alles op te eten. Koop vuurwerk bij Rode’s winkeltje of bij de Chinees op Drietabbetje en knallen maar! Later zagen we op vliegveld Zorg & Hoop een aanplakbiljet: “Verboden vuurwerk te posten”. Mmmmm.

3. Methode visnet: span een visnet rond je kostgrondje. De herten komen er dan niet in, maar de konkoni, een buitensporig groot knaagdier, springt er gewoon overeen. Die vreet echt alles op, inclusief de blauwzuurhoudende bittere cassavewortels. Dus afschieten (methode 1) is de enige methode. ‘Vandaag heb ik twee konijntjes geschoten’, zei Jan. Dat waren dus twee dikke konkoni’s met grote oranje snijtanden. Morgen komt hij een stuk vlees brengen om te proeven.

4. Methode uitroken: als je je kostgrondje verlaat, steek dan een vuur aan. Volgens Afununu moet je er ook oude colaflessen en stukken plastic jerrycan op leggen, zodat het lekker gaat stinken. Bergen verse cassavebladeren gooit ze erop, zo gaat het flink roken. Dan denken de beesten: ‘He bah, mensen’, en blijven ze weg, zegt Afununu.

5. Methode opeten: De schildpad eet al je tayerblad op. Maar als je hem op heterdaad weet te betrappen, kan je hem lekker zelf opeten.

Een 'koo' (Au). Kolenbranderschildpad. Om te eten of te kweken als huisdier. Of allebei.

Een ‘koo’ (Au). Kolenbranderschildpad. Om te eten of te kweken als huisdier. Of allebei. Foto: T. van Andel

6. Methode kapiwa okoo: Capybara’s (een soort mega-marmotten die in het water leven) willen ook nog wel eens je hele kostgrondje kaal vreten als je het iets te dicht bij de rivier hebt aangelegd. Zaai rondom je veld flink wat liba okoo (Hibiscus bifurcatus), een gemeen prikkende roze bloem die langs de rivier groeit. Daar houdt de kapiwa (capybara, ook wel ‘waterhaas’ genoemd) niet van, dus blijft hij weg.

7. Methode andere gewassen kweken: Zoete cassave wordt direct opgegeten door bosvarkens en konkoni’s, en als die op is gaan ze over op de bittere. Is dit de reden dat in hte hele Amazonegebied vooral bittere cassave wordt verbouwd? De herten eten blauwe en ingi napi, dus je kunt beter witte napi planten, die blieven ze niet.

Hoge bananenbomen hebben geen last van grondbeesten, hoewel tapirs ze soms in zijn geheel ombeuken. De watergeestbanaan is maar een kleine boom, de tros hangt zowat op de grond. Bij andere soorten bananen moet je de hele boom omhakken om bij de banaan te komen, maar bij deze kan je er makkelijk bij. Maar dat kan de ahila ook, en die eet de bananen dus op. We zijn er nog niet achter wat voor beest dat is, maar hij heeft een staart en loopt over de grond zegt Pidi. Hij eet ook veel suikerriet. Je kunt een ahila zelf ook opeten, maar dan moet je hem eerst afschieten, zie methode 1.

8. Methode WC verfrisser: Hang een oud laken op aan de rand van je kostgrondje en besprenkel het met Creolien. Dit is een melkachtige vloeistof die als ontsmetter wordt gebruikt in, laten we zeggen, poor man’s government buildings. Het staatsziekenhuis in Georgetown (Guyana) rook hier naar en sindsdien associeer ik die geur met ziekte en verderf. In ’s Lands Hospitaal in Paramaribo ruikt je het, en WC’s van scholen worden ermee geschrobt. Ook de latrine van de school in Mooytaki stinkt naar Creolien. Als ik een bosbeest was, zou deze methode mij het meest afschrikken.

Advertenties

Een gedachte over “Hoe hou ik de beesten van mijn kostgrondje?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s