Vooroudersoep

Vooroudersoep                       Donderdag 27 juni

Vandaag willen we een rustig dagje doen: alleen ‘s ochtends met Cecilia door het dorp lopen om een fleskalebas te zoeken en een oliepalm te verzamelen. Dan kunnen we ’s middags lekker data invoeren op onze laptops en in de rivier onze kleren wassen. Maar we vinden toch weer drie nieuwe okracultivars, lianenkoffie, een bloeiende napi, kouseband, een mij totaal onbekende ‘droifi’ (=druif?) (Malpighiaceae) en een ‘dagu yamsi’ (hondenyam). Die laatste is nog maar een klein plantje, zorgvuldig gekweekt op een verder kaal, aangeharkt erf.

 

Afbeelding

Knol van de dagu yamsi (hondenyam), Dioscorea sp. Foto: Minke Reijers.

Volgens Cecilia is het een soort yamwortel die de voorouders aten, maar nu niet meer gekweekt wordt. Maar wat doet hij dan in die tuin? Het plantje is van een schuchter  oud vrouwtje en ik wil het niet gelijk mollen, want we hadden haar drie okerplanten ook al onthoofd. Dus gaan we naar het huisje van Telia, een oudere vrouw met veel gouden tanden en een aanstekelijke lach, die ons erg aardig vindt omdat we haar blackberry naast de afwaskreek hadden gevonden. Naast haar huis groeit een heleboel hondenyam in de struiken. “Deze klimplant vind je niet in het bos”, zegt ze, “alleen rond de dorpen”. De ‘fos-ten sma’ (vroeger-mensen) kweekten hem, en daarom groeit hij nog her en der naast huizen, maar nu kookt niemand er meer soep van. Waarom eigenlijk niet? Nou gewoon, echt vies is hij niet, maar ze eten hem niet meer. Dus de kans is groot dat het een Afrikaanse Dioscorea is. Yamwortels werden door de slavenhandelaars in West Afrika ingescheept als voedsel voor onderweg. Maar de Zuid-Amerikaanse indianen kweken ook (andere) yamwortels en om het ons ingewikkeld te maken, groeien er ook wilde Dioscorea’s in het bos.

Met veel geruk en gewroet en gelach wrikken Cecilia en Telia de grote wortel van de hondenyam met een kapmes uit de grond. Er komt ook een potscherf uit het zand naar boven. Een ‘broko komtjie’ (gebroken kommetje), volgens Telia. Maar het is wel een handbeschilderde Delftsblauwe scherf! Telia’s voorouders aten hun vergeten knollenoep uit kommetjes die onze Nederlandse voorouders naar Suriname hadden meegenomen. Ik vraag of wij die hondenyam zonder gevaar kunnen eten. Minke’s opdracht is namelijk om typische Aucaanse gerechten te documenteren waarin Afrikaanse voedselgewassen een rol spelen.

We nemen de hondenyam mee naar huis en geven hem aan onze kokkin Judith (ook genaamd ‘Pidi’ omdat niemand haar naam kan uitspreken). Ze is achter in de twintig, push-up bra, blackberry in de hand, valse wimpers en fluorescerend gelakte nepnagels. “Ja sorry Judith”, zeggen we, “dit is hondenyam, we hopen dat je weet hoe je het moet maken”. Ze kijkt ons stoicijns aan en zegt: “Maar dit soort yam heb ik zelf al lang gegeten hoor, hij staat trouwens in mijn tuin.”  Ze kookt de knol met uien, tomatenpuree en maggiblok. En die soep is lekker! Zolang die voorouders nog zo jong en hip zijn als Judith, blijft de agro-biodiversiteit van de Aucaners voorlopig nog wel even bestaan….

 

Afbeelding

Vooroudersoep met dagu yamsi. Foto’s T. van Andel

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s