Balletje-balletje poepoe

Balletje-balletje poepoe                      Woensdag 26 juni 2013

In Benin (West Afrika) vertelden moeders ons over een kinderziekte genaamd ‘atita’. Het kwam voor bij pasgeboren baby’s. Die kregen buikpijn en poepten raar, een soort okra-zaadjes kwamen eruit. Atita noemden ze het. Hier in Suriname kennen ze ook een ziekte bij pasgeboren baby’s: zuurte of suri. De baby heeft zuur ruikende ontlasting, luieruitslag en krampjes. En de Aucaners noemen het…. atita !

Een Afrikaanse ziekte in het Surinaamse oerwoud? Heeft atita aan beide kanten van de oceaan dezelfde betekenis? Zochten de afstammelingen van de Beninese slaven die in Suriname terecht kwamen soortgelijke planten voor atita? Daar probeert student Tessa Vossen achter te komen. Ze interviewt moeders in Mooytaki en verzamelt de bijbehorende planten rondom het erf of in het bos.

Tessa neemt de interviews op met een voice recorder, zodat ze het      ’s avonds kan afluisteren, om het Aucaans beter te kunnen verstaan, en te controleren of ze alles begrepen en genoteerd heeft. De recorder werkt goed, maar behalve de informant neemt hij ook heel secuur het geluid op van kraaiende hanen, jengelende baby’s, krijsende papagaaien, blaffende honden, telefoongerinkel en de eeuwige poku (muziek) van de bar van Jan Misidjan.

De dames doen hun best om zo goed mogelijk Sranantongo te praten, zelfs soms Nederlands, wij doen ons best Aucaans en Sranang te spreken. Bij het eerste gesprek trad ik op als simultaanvertaler, nu doet Tessa het grotendeels zelf. Haar Aucaans gaat met sprongen vooruit. Hieronder een impressie van zo’n interview over atita, uit het Aukaans vertaald naar het broko-broko Nederlands.

Tessa: ‘Kunt u mij vertellen wat atita precies is? (Yu sabi san na atita?)’
Moeder: ‘Als je een baby maakt toch… dan hij begint te poepen. Maar die poep komt balletje-balletje toch, klein en rond als als zaadjes. Dan gaat zijn huid ‘piii’ allemaal rood. Dan doet zijn buik ook pijn toch? Dat is atita. Dan ga je een blaadje breken van een atita uwíi (kruid tegen atita), dan moet je die bladeren wassen, schoon schoon. Alles voor de baby moet schoon. Dan doe je hem in een ‘ketre’ (ketel), dan joe koekoe hem, dan die baby moet het drinken toch, je doet het is fles, die baby gaat het dringi toch? Dan dan hij gaat poepen gewoon, no mo balletje balletje’.

Afbeelding

Moeder geeft haar baby iets te drinken van een kruidenbad voor ze hem baadt. Foto: Tessa Vossen.

MOeder: ‘Dan je doet het water in een beki (teil), en je wast hem, hij krijgt zijn gewone kleur, dan is die atita weg. Paskebore baby krijgt atita, zodra a kebore, dan je geeft hem al atita uwíi toch. Nooit me sie a dokter. Dat niet nodig. Bladeren meer dichtbij, die helpen al’.

Advertenties

2 gedachten over “Balletje-balletje poepoe

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s